Naselje Varda u južnom delu Laćarka obeležava 124 godine postojanja, noseći bogatu industrijsku, sportsku i društvenu tradiciju koja je ostavila trag ne samo u lokalnoj zajednici, već i šire.
Formiranje naselja započelo je početkom 20. veka, kada je Gustav Mehtershajmer iz Landaua otvorio parnu pilanu za preradu drveta. Drvna građa je dopremana rekom Drinom i Savom iz okoline Višegrada, a gotovi proizvodi železnicom dalje distribuirani širom Evrope. Upravo po brdu Varda, odakle je stizala sirovina, pilana – a kasnije i samo naselje – dobili su ime.
Prvi stanovnici bili su radnici pilane, smešteni u namenski izgrađenim kolonama stambenih jedinica. Fabrika je posedovala sopstveni parni generator jednosmerne električne energije, pa su svi objekti u naselju imali struju mnogo pre nego što je to postalo uobičajeno — čime je Varda važila za tehnološki naprednu sredinu svog vremena.
Sportska tradicija i značajni uspesi
Pedestih godina prošlog veka formirani su sportski klubovi koji su igrali na terenu u centru naselja. Najveće rezultate ostvario je FK Drvodeljac, koji je osvojio drugo mesto u Sremskoj ligi 1963/64. godine i izborio ulazak u Vojvođansku ligu. Pored Drvodeljca, na Vardi su igrali i FK Poljostroj i FK Santos.
Osamdesetih godina, teren je služio i vatrogasnoj jedinici Drvnog kombinata za vežbe i takmičenja, a organizovana su i brojna radnička sportska nadmetanja.
Stečaj i razaranje fabrike
Fabrika Varda je otišla u stečaj 2002. godine, a nekoliko godina kasnije doživela je razaranje koje nije zadesilo ni tokom Prvog ni Drugog svetskog rata. Istorijski značajan parni generator, nekada ponos naselja, završio je kao sekundarna sirovina.
Varda danas
Danas na Vardi živi nešto manje od sto porodica, među kojima i pet porodica poginulih boraca iz ratova devedesetih — što svedoči o velikom doprinosu meštana u najtežim vremenima.
Sportski teren nosi ime po legendarnom Drvodeljcu, a opremljen je:
- terenom sa reflektorima za mali fudbal,
- košarkaškim i odbojkaškim terenom,
- sadržajima za najmlađe.
Posebna atrakcija je arterska voda, koja već 85 godina osvežava sportiste, rekreativce i meštane.
Naselje izlazi na reku Savu, sa uređenim asfaltiranim putem po nasipu sve do Sremske Mitrovice, idealnim za šetnju i trčanje. Obala je utvrđena betonskim kejskim zidom, što ovo mesto čini pravim rajem za ljubitelje reke i ribolova.
